Beschermde vogels in landelijk Noord

Nestkasten voor kerkuil en zwaluwen

Stadsdeel Amsterdam-Noord werkt actief aan het verbeteren van de leefomgeving voor beschermde diersoorten. Momenteel zoekt stadsdeel Amsterdam-Noord in Landelijk Noord naar geschikte locaties voor het plaatsen van nestkasten voor de kerkuil en nestplankjes voor de boerenzwaluw en nestkastjes voor huiszwaluwen.

Nestplaatsen voor boerenzwaluwen

Voor het vinden van een geschikte nestplaats zijn de boerenzwaluwen afhankelijk van beschutte plaatsen in boerderijen en stallen. Maar ook hooibergen, loodsen en de onderzijde van bruggen dienen soms als broedplaats. De toegankelijkheid van de nestplaats is van groot belang. Er mogen geen obstakels zijn die het invliegen bemoeilijken.

Opvallend is de situering van de nestplaats. Boerenzwaluwen zullen nooit hun nest in het volle licht bouwen. Ze geven de voorkeur aan een donkere plaats. Soms in de buurt van de scheiding van licht naar donker, waar ze profiteren van de schaduw. Ze zitten graag in het donker en kijken naar het licht. Het nest hangt vaak tegen een dwarsbalk of gording. Ze gebruiken graag oneffenheden op het hechtingsvlak om het nest tegen te bouwen. Een spijker is vaak al voldoende om houvast te bieden voor een nest. Nesten gebouwd op een verticaal vlak zonder ondersteuning lopen gevaar naar beneden te vallen. Het nest zit dicht tegen het dak of plafond aan, waar de warmte van de zon goed voelbaar is. Ze vragen weinig ruimte.
Boerenzwaluwen kunnen vanaf eind april met de bouw van het nest beginnen. In de vestigingsfase vliegen ze af en aan. Er is wel berekend dat de vogels in zes uur tijd honderd keer met nestmateriaal af en aanvlogen tijdens de bouw van een nest. Beide partners bouwen het nest in ruim een week. Ze metselen het nest van klei, soms vermengd met plantenresten. De voering bestaat uit kleine, vaak witte veertjes die voor een uitstekende warmte-isolatie zorgen. De oudere, meer ervaren vogels gebruiken vaak een nest van vorig jaar. Zo besparen ze niet alleen kostbare tijd, maar bezetten ze ook de favoriete nestplaatsen. Gemiddeld wordt een nest zeven jaar gebruikt.
Zwaluwen zijn zeer plaatstrouw. Als ze bij u succesvol broeden, keren ze - als ze de winter overleven - het volgende jaar weer terug. De meeste zwaluwen broeden graag bij elkaar. We treffen grote aantallen vooral aan op melkveebedrijven De absolute topper was een bedrijf met maar liefst zestig broedparen. Het gemiddelde per bedrijf in Waterland is zeven broedparen. Het grote aanbod aan vliegen is de verklarende factor. Het vee trekt immers veel insecten aan. Tevens lijkt de nabijheid van grotere wateren het aantal zwaluwen per bedrijf positief te beïnvloeden Blijkbaar is het voedselaanbod hier nog groter.
U kunt de overlast van uitwerpselen beperken met de volgende maatregelen:

Als u een stukje hout van tien bij tien centimeter op vijftien centimeter onder het nest aanbrengt, is het probleem vaak al opgelost. De stront valt op het plankje en de vogels kunnen vrij af en aanvliegen. Grotere plankjes belemmeren het aanvliegen en maken na het broeden het nest in de toekomst ongeschikt;
U kunt de machines of auto na het gebruik afdekken met een stuk plastic of krant;
U kunt onder het nest met jongen zand op de bodem strooien. De uitwerpselen vallen op het zand en koeken niet aan. Na het uitvliegen van de jongen is het zand met uitwerpselen snel opgeveegd;
Op een plaats waar u geen nesten wenst, kunt u de balk glad schilderen met bijvoorbeeld grondverf, waardoor de nestplaats definitief ongeschikt wordt.

Nestgelegenheid voor de huiszwaluw

Het is belangrijk om zoveel mogelijk bij bestaande broedlocaties aan te sluiten. De huiszwaluw zoekt broedgelegenheid op buitenlocaties b.v. onder dakranden. Op dit moment zijn er broedlocaties in Durgerdam en Holysloot. Op deze plaatsen kunnen kunstnesten worden opgehangen.

Deze kunnen worden besteld bij de winkel van Vogelbescherming Nederland, tel. 030-6937777.

Nestkast voor de kerkuil

Er zijn een aantal criteria voor plaatsing van de kasten: een goed toegankelijke schuur, niet te dicht bij een snelweg, daar vallen de meeste slachtoffers. De kasten worden gemaakt, geplaatst en gevolgd door de werkgroep.

Meer informatie

Kerkuilenwerkgroep Waterland Oost, mevrouw A. Mewe, tel 0299-653411
Voor de zwaluwnesten kunt u bellen met Vereniging Agrarisch Natuurbeheer Waterland, de heer W. Tijsen, tel. 0299-437463.

De brochure over boerenzwaluwen in Waterland kunt u voor 5 Euro bestellen bij het Samenwerkings Verband Waterland, tel. 0299-437463

Aanmelding nestlocatie

Belangstellenden in Landelijk Noord kunnen zich aanmelden bij
dhr. E. van der Ham, rayon Oost & Landelijk Noord, tel. 635 59 41.

Projecten in voorbereiding

Kerkuil, boerenzwaluw en huiszwaluwproject

In het landelijk gebied van Amsterdam Noord (Waterland Oost) is in samenwerking met Staatsbosbeheer, de Kerkuilen werkgroep en de Vereniging Agrarisch Natuurbeheer Waterland een project opgezet. Door het plaatsen van kunstmatige nesten en plankjes voor deze vogelsoorten kunnen zij in dit gebied broeden.